Restauratieatelier

De stichting zet zich in voor de restauratie en het behoud van de Drentse graftrommels en verleent daarnaast ook  haar medewerking  aan het restaureren van trommels en grafkransen uit andere provincies én uit het buitenland.

Vijf jaar geleden is het aantal graftrommels in Nederland geschat op circa duizend stuks, waarvan het merendeel in Noord-Nederland is aangetroffen. Drenthe bezet met 130 trommels de vierde plaats.

 

Doordat de graftrommels tientallen jaren aan weersinvloeden zijn blootgesteld en vaak deugdelijk onderhoud ontbeerden, worden zij soms onder erbarmelijke omstandigheden op de graven aangetroffen. Ook vandalisme kan de oorzaak zijn van de ellendige conditie, waarin zij bij het restauratieatelier worden afgeleverd. De trommels zijn meestal gemaakt van zink of blik. Kapotte ruiten of slecht sluitende deksels veroorzaken roestplekken. In een aantal gevallen is de corrosie zo hevig, dat een deel van de bodem of het volledige deksel vervangen dient te worden.

 

Met de kransen is het vaak niet beter gesteld. De metalen bladeren en bloemen werden met ijzerdraad op een metalen ring bevestigd. Dit ijzerdraad werd niet verzinkt of gegalvaniseerd, maar meestal omwikkeld met papier of stof om de bladstengels en bloemstelen zo goed mogelijk na te bootsen.

Alles  werd vochtig door condens of lekkage en het ijzerdraad ging roesten, waardoor veel bloemen en bladeren van de krans vielen en werden verwijderd.

 

De stichting beschikt over een oude productiecatalogus, waardoor de restauratie van bloemenkransen op basis van authentieke voorbeelden kan plaatsvinden.

Ontbrekende metalen bladeren en bloemen worden nagemaakt met behulp van speciale stempels en matrijzen. Nadat de bladeren weer in de krans zijn bevestigd, worden zij geschilderd  in de oorspronkelijke kleurstelling. Porseleinen bloemen worden met de hand gevormd naar voorbeelden in het museum en vervolgens gebakken.

 

Het komt gelukkig ook voor dat graftrommels uit voorzorg op zolder worden bewaard, omdat de eigenaren de bijzondere betekenis naar waarde hebben ingeschat of omdat ze er nog geen afstand van wilden doen. De restauratiewerkzaamheden kunnen dan beperkt worden, zodat het authentieke karakter behouden blijft voor de toekomst.

Herstellen van de kransen met glaskralen is een specialiteit van de voorzitter, Evert Jan Halkus en zijn vrouw Lidy. Zij voeren de werkzaamheden thuis uit, daarom is dit niet in het restauratieatelier te zien. In het atelier vindt wel het herstel van de linten met teksten plaats.

Een trommel ter restauratie wordt ontdaan van de afgebladderde verflaag.

De roestgaten worden bijgewerkt en opgevuld.

De trommel wordt geschuurd, in de menie gezet en daarna gelakt.

Corneel Beijert – Baan is bezig met de restauratie van een trommel.

Restauratie krans Nieuw Scheemda

Beschilderen en lakken van de bladeren.

Alle blaadjes en bloemen worden met de hand gemaakt uit metaal, met kralen of van porselein.

Pieke van Doorn-Witteveen bezig met een krans in het winteratelier.

Janny Bronkhorst en Pieke van Doorn-Witteveen aan het werk in het restauratieatelier.

Mallen voor het maken van de bladeren.

Krans in restauratie.

Opbouw kralen krans Deinze

Evert Jan Halkus geeft demonstratie van restauratie kralen kransen.

Twee trommels met kralen kransen. Op de achtergrond één van de trommels uit Deinze.

Gerestaureerde graftrommels Vlieland.

Restauratieprojecten:

 

Begraafplaats ‘Het Vierde Gesticht’, Eikenlaan, Veenhuizen: 7 graftrommels;
Graftrommelmuseum Veenhuizen: 10 graftrommels;
Begraafplaats, Het Witzand, Eext: 3 graftrommels;
Oude Algemene Begraafplaats, Traaij 106, Driebergen-Rijsenburg: 1 graftrommel;
Kerkhof NH Kerk, Hoofdweg 42, Elsloo (Frl): 1 graftrommel;
Begraafplaats Fochteloo,  Zuideinde 28a, Fochteloo: 3 graftrommels;
Algemene begraafplaats, Norgerweg,  Roden: 1 graftrommel;
Begraafplaats Ter Navolging, Lingedijk, Tiel: 2 graftrommels;
Begraafplaats Heike, Bredaseweg 45, Tilburg: 3 grafkransen;                                          

Kerkhof Vlieland Oost: 2 trommels;                                                                    

Begraafplaats Haarsteeg: 1 trommel;                                                                       

Kerkhof Elsloo: 8 trommels;                                                                                     

Particulier bezit Damwoude: 1 trommel;

Kerkhof Huizum: 3 trommels;

Deinze gemeente Gent (Belgie): 1 trommel.    

 

In eigendom verkregen en gerestaureerd:

 

1 trommel van het kerkhof in Jubbenga;                                                                          

1 trommel van de begraafplaats Sint Johannesga;

1 trommel uit Odoorn;            
2 trommels uit Eext;                  
1 trommel uit Stuifzand ;        
2 trommels uit Vries.

         

Op de wachtlijst voor restauratie staan: 

                                                                                                                                                                                            8 trommels Deinze gemeente Gent (Belgie);                                                                    

1 trommel uit Oostvoorne;                                                                                                  

1 trommel  Beusichem.